Przy zarabianiu kabla sieciowego kolejność żył ma większe znaczenie, niż sugerowałby ich prosty zestaw kolorów. Pokazuję, jak rozpoznać pary w skrętce, odczytać schematy T568A i T568B, poprawnie ułożyć przewody we wtyku RJ45 oraz uniknąć błędów przy prowadzeniu instalacji obok przewodów elektrycznych.
Najważniejsze zasady kolorów w kablu sieciowym
- T568B zaczyna się od pary biało-pomarańczowej i jest często spotykany w gotowych instalacjach.
- T568A zamienia miejscami parę zieloną i pomarańczową.
- Na obu końcach zwykłego kabla stosuj ten sam standard.
- Kabel skrosowany powstaje przez zakończenie jednego końca według T568A, a drugiego według T568B.
- Przy sieci gigabitowej wykorzystywane są wszystkie cztery pary przewodów.
Jak czytać kolory żył w skrętce
Typowa skrętka Ethernet zawiera osiem żył połączonych w cztery pary. Każda para składa się z przewodu w jednolitym kolorze oraz przewodu białego z paskiem w tym samym kolorze. Występują pary niebieska, pomarańczowa, zielona i brązowa.
Skręcenie przewodów ogranicza zakłócenia elektromagnetyczne. Z tego powodu nie powinno się rozplatać żył na dużej długości przy końcówce. Producent CommScope zaleca, aby przy terminowaniu pozostawić rozkręcony odcinek nie dłuższy niż około 13 mm, bo zachowanie skrętu pomaga utrzymać parametry transmisji.
| Para | Przewód z paskiem | Przewód jednolity |
|---|---|---|
| Niebieska | Biało-niebieski | Niebieski |
| Pomarańczowa | Biało-pomarańczowy | Pomarańczowy |
| Zielona | Biało-zielony | Zielony |
| Brązowa | Biało-brązowy | Brązowy |
Kolory nie są jednak instrukcją typu „ułóż wszystkie jasne przewody, a potem ciemne”. Liczy się dokładna kolejność pinów. To ona decyduje, czy para trafi na właściwe styki i czy urządzenia będą mogły poprawnie rozpoznać sygnał.
T568B i T568A pokazują dokładną kolejność pinów
Najczęściej stosowane schematy zakończenia kabla to T568A i T568B. Oba są poprawne technicznie. Różnią się przede wszystkim zamianą miejscami pary zielonej i pomarańczowej, dlatego nie ma sensu mieszać ich przypadkowo w jednej instalacji.
Poniższą kolejność odczytuj, patrząc na styki wtyku od frontu, z zatrzaskiem skierowanym w dół. Piny liczymy od lewej do prawej.
| Numer pinu | T568A | T568B |
|---|---|---|
| 1 | Biało-zielony | Biało-pomarańczowy |
| 2 | Zielony | Pomarańczowy |
| 3 | Biało-pomarańczowy | Biało-zielony |
| 4 | Niebieski | Niebieski |
| 5 | Biało-niebieski | Biało-niebieski |
| 6 | Pomarańczowy | Zielony |
| 7 | Biało-brązowy | Biało-brązowy |
| 8 | Brązowy | Brązowy |
W domowych i małych firmowych instalacjach często spotykam T568B, ale nie oznacza to, że T568A jest gorszy. Najważniejsza zasada brzmi: wybierz jeden schemat i stosuj go konsekwentnie w gniazdach, patch panelu oraz wtykach.
Kabel prosty czy skrosowany
Jeżeli oba końce kabla zakończysz według T568A albo oba według T568B, otrzymasz kabel prosty. To standardowy wybór do połączenia komputera z routerem, przełącznikiem, gniazdem sieciowym lub punktem dostępowym.
Kabel skrosowany ma jeden koniec wykonany według T568A, a drugi według T568B. W takim układzie para pomarańczowa i zielona zmieniają funkcję. Dawniej było to potrzebne przy łączeniu wybranych urządzeń tego samego typu, na przykład dwóch komputerów lub dwóch przełączników.
- Oba końce T568B - zwykły kabel prosty.
- Oba końce T568A - również kabel prosty.
- Jeden koniec T568A, drugi T568B - kabel skrosowany.
Współczesne urządzenia zwykle obsługują funkcję Auto MDI-X, która automatycznie rozpoznaje sposób połączenia. Nie jest to jednak powód, by wykonywać instalację bez schematu. Przy kablach prowadzonych w ścianach konsekwentny standard ułatwia późniejszą diagnostykę i rozbudowę sieci.
Jak poprawnie zarobić skrętkę we wtyku RJ45
Do prostego przewodu potrzebujesz zaciskarki, testera sieciowego, odpowiedniej wtyczki RJ45 oraz odcinka kabla. Najpierw zdejmij zewnętrzną izolację na krótkim fragmencie, rozdziel pary i ułóż żyły zgodnie z wybranym schematem.
- Utnij kabel prostopadle, aby wszystkie żyły miały podobną długość.
- Usuń tylko tyle izolacji, ile potrzeba do wsunięcia przewodów do wtyku.
- Rozplącz pary możliwie blisko końca i ustaw żyły od pinu 1 do 8.
- Wsuń przewody do wtyczki tak, aby każda żyła doszła do samego końca.
- Sprawdź, czy płaszcz kabla znajduje się pod odciążeniem wtyku.
- Zaciśnij wtyczkę i sprawdź przewód testerem.
Najczęstszy błąd polega na odczytywaniu wtyczki z niewłaściwej strony. Drugi to zamiana przewodu biało-zielonego z zielonym albo biało-pomarańczowego z pomarańczowym. Tester pokaże wtedy przerwę, zamianę żył lub rozdzielenie par.
Do instalacji podtynkowej lepiej użyć kabla z drutem jednodrutowym i zakończyć go na keystonach lub patch panelu. Linka wielodrutowa jest elastyczniejsza i lepiej pasuje do krótkich przewodów krosowych, ale nie zawsze dobrze współpracuje ze złączami przeznaczonymi do drutu.
Co kolory skrętki mają wspólnego z instalacją elektryczną
Skrętka komputerowa jest przewodem teletechnicznym niskonapięciowym, a nie zamiennikiem przewodu do zasilania 230 V. Jej kolory służą do identyfikacji par transmisyjnych i nie należy interpretować ich tak jak kolorów przewodów fazowych, neutralnych czy ochronnych.
Przewody sieciowe i energetyczne powinny być prowadzone zgodnie z zasadami dotyczącymi separacji oraz rodzajem zastosowanych kabli. Jeżeli muszą się skrzyżować, praktycznym rozwiązaniem jest skrzyżowanie pod kątem zbliżonym do prostego. Długie prowadzenie równolegle tuż przy kablu zasilającym może zwiększać ryzyko zakłóceń.
Przy kablu ekranowanym, na przykład F/UTP lub S/FTP, trzeba dobrać ekranowane gniazda, wtyki i patch panel. Sam ekran w kablu nie poprawi instalacji, jeśli pozostałe elementy nie zapewniają ciągłości ekranowania. W zwykłej domowej sieci U/UTP często wystarcza, ale w pobliżu silników, zasilaczy i rozdzielnic ekranowanie może mieć praktyczne uzasadnienie.
Najczęstsze pomyłki i szybka kontrola przed uruchomieniem
Nieprawidłowe kolory to tylko jedna z przyczyn problemów. Równie często kabel zostaje zbyt mocno zagięty, przygnieciony meblem albo rozpleciony na kilku centymetrach. Takie uszkodzenia mogą nie przerwać połączenia całkowicie, ale obniżyć prędkość lub powodować chwilowe rozłączanie.
- Nie mieszaj T568A i T568B na końcach zwykłego przewodu.
- Nie rozplataj par dalej, niż wymaga tego złącze.
- Nie zaciskaj wtyku na kablu instalacyjnym bez sprawdzenia, czy wtyk jest do niego przeznaczony.
- Nie zakładaj, że zapalona dioda oznacza poprawną jakość połączenia.
- Po zakończeniu pracy sprawdź wszystkie żyły testerem, a przy ważniejszej instalacji także parametry certyfikowanym miernikiem.
Przy prędkości 10 lub 100 Mb/s urządzenie może działać nawet wtedy, gdy wykorzystywane są tylko dwie pary. Dla 1000 Mb/s wszystkie cztery pary muszą być zakończone prawidłowo, dlatego kabel działający na starym routerze nie zawsze będzie gotowy na gigabitową sieć.
Jedna konsekwentna sekwencja oszczędza najwięcej czasu
W praktyce nie trzeba zapamiętywać całej tabeli na pamięć. Wystarczy mieć pod ręką schemat, wybrać T568A albo T568B i stosować go na każdym punkcie instalacji.
Jeżeli tworzę nową sieć w domu, sklepie lub małym biurze, najpierw opisuję oba końce przewodów, a dopiero później je zaciskam. Oznaczenie kabla, tester i zachowanie skrętu par robią dla niezawodności więcej niż szybkie wykonanie kilku wtyczek bez kontroli.
Kolor jest wskazówką, ale poprawne działanie zapewnia dopiero właściwa kolejność pinów, zgodność elementów oraz staranne prowadzenie całej trasy. To szczególnie ważne w instalacjach, które mają służyć przez lata i być później łatwe do rozbudowy.
